Opvliegers

Het meest bekende verschijnsel dat tijdens de overgang kan optreden is wel de "Opvlieger"
In patiënteninformatie worden ze als volgt beschreven:

Citaat patiëntenbrief NHG:
Typische overgangsverschijnselen zijn de opvliegers.
Dit zijn plotselinge, korte, hevige warmteaanvallen. Uw gezicht, hals en/of borst worden rood en u kunt opeens heftig gaan transpireren. Ook 's nachts kunt u een opvlieger krijgen.

Zijn dat ook de opvliegers zoals vrouwen ze hebben in hun dagelijkse leven?
Als je luistert naar wat vrouwen vertellen over de opvliegingen die ze hebben, dan blijkt het vaak toch wel wat meer te zijn dan het alleen maar enkele minuten erg warm krijgen. Veel vaker gaat een warmteaanval niet alleen gepaard met transpireren, maar ook met versnelde hartslag, hartkloppingen, misselijkheid, griepgevoel, tintelingen, zware en vermoeide ledenmaten. Of je kunt het juist koud krijgen.
Vaak gaat aan de opvlieger een gevoel vooraf van algeheel naar voelen. Het aantal opvliegers op een dag/nacht verschilt enorm per vrouw. Er zijn vrouwen die ze nooit krijgen, maar voor 80% van de vrouwen geldt dat ze een jaar na de laatste menstruatie last hebben van opvliegingen.
Opvliegingen komen dus voor in allerlei soorten en maten. Ieder heeft ze weer anders.  Hieronder een aantal beschrijvingen van de opvliegers die vrouwen hebben:

Hoe ontstaan opvliegingen?

Hoe opvliegingen ontstaan is eigenlijk nog steeds niet zo goed bekend.
Men veronderstelt dat de afname van het vrouwelijke geslachtshormoon, oestrogeen, invloed heeft op het warmtecentrum in de hersenen.
Dit centrum zou werken als een soort thermostaat en een signaal afgeven alsof het lichaam te warm zou zijn. In het lichaam zouden diverse processen een rol spelen om de temperatuur naar beneden te krijgen. Door het openzetten van de huidvaten neemt de doorbloeding van de huid toe, de huid wordt rood, en zo kan er meer warmte afgegeven worden. Door deze warmte afgifte daalt de temperatuur van het lichaam weer zodat na een opvlieger iemand zich koud en rillerig kan voelen.
Hoewel het ontstaan een natuurlijk proces is –eigenlijk doet het lichaam niks verkeerd– is de mate waarin het proces optreedt buiten proporti
Dat maakt opvliegingen nu juist zo vervelend. Medisch gezien zijn opvliegingen ongevaarlijk, en hoeven niet behandeld te worden met medicijnen.

Vrouwen vertellen:

Chrisje: Ze zeggen dat opvliegers kort duren. En snel weer weggaan. Bij mij is het meer een aaneenschakeling van langdurige zweetaanvallen. Deze kunnen dus echt meer dan een uur aanhouden. Ik ben vanmorgen een eind gaan gaan wandelen en het zweet liep letterlijk over mijn rug daarna ben ik bij iemand koffie gaan drinken en ik bleef maar zweten. Ook ben ik er duizelig bij en heb ik het gevoel dat alles buiten me om gaat.

Wil: Bij een opvlieger begin ik eerst te transpireren en krijg daarna een tintelend gevoel in mijn hoofd.

Rachel: Ik heb alle verschijnselen van de overgang alleen nu nog de erkenning! Er ontbreekt één verschijnsel. Dat zijn de zg opvliegers zoals ze die altijd beschrijven! Ik heb het juist heel vaak heel erg koud. Door en door koud, alsof mijn botten van ijs zijn.!

Sara: Voor een opvlieger uitbreekt krijg ik een trillerig en beklemmende gevoel, net alsof ik niet kan ademen. De warmte vind ik niet zo'n probleem. Wel het akelige gestreste gevoel dat me overvalt,. terwijl ik helemaal niet gespannen of gestrest ben.

Lilian: De opvliegers die ik tegenwoordig heb gaan steeds gepaard met een grieperig gevoel heb, koud en dan weer warm (geen koorts) mijn spieren doen dan pijn in armen en benen, zware ledematen en flink moe. Ze voelen vaak net alsof ik een zware griep hen. Voel me er ook net zo akelig bij als bij een griep.

Tonnie: Als ik opvliegers heb, geeft dat een heel onrustig, warm gevoel, mijn hart gaat sneller kloppen en ik heb last van een prikkende hoofdhuid. Vaak ook voel ik tintelingen over mijn hele lichaam, die dan zo sterk aanwezig zijn dat ze haast pijn doen.

Ans: Mijn opvliegers en dat zijn er best veel ,beginnen dat ik me eerst heel akelig voel . Er trekt deen naar nerveus gevoel over me heen en dan krijg ik het erg warm en dan is o.a. mijn gezicht nat. Meestal gaat mijn hart ook vreselijk te keer. Ik heb het gevoel dat ik een knalrood gezicht heb en iedereen het aan me ziet. Maar volgens mijn dochter word ik helemaal niet rood. Heb vaak het idee dat mijn kop hartstikke vol zit en dat het bijna ploft.

• Opvliegers waarbij ik veel transpireer, weinig transpireer en waarbij ik helemaal niet transpireer.
• Opvliegers waar ik misselijk bij wordt en opvliegers waar dat niet bij gebeurt.
• Opvliegers die heel heet zijn en opvliegers die ijs en ijskoud zijn.
• Opvliegers waarbij ik me voel wegtrekken en opvliegers waarbij dat niet gebeurt.
• Opvliegers die door mijn hele lijf stuwen en opvliegers die dat niet doen.
• Opvliegers die gejaagdheid oproepen, terwijl ik het niet ben en opvliegers die dat niet doen.
• Opvliegers die angstgevoelens oproepen terwijl ik geen angst had en opvliegers die dat niet doen.
• Opvliegers die een griepgevoel oproepen terwijl ik totaal niet ziek was en opvliegers die dat niet doen.
• Opvliegers met hartkloppingen en opvliegers zonder hartkloppingen.
• Opvliegers die onrust oproepen en opvliegers die dat niet doen.
• Opvliegers die heel lang duren en opvliegers die kort duren.

Selma: 's Nachts word ik vaak wakker met met een "bons". Dan heb ik het bloedheet, echt druppels en straaltjes langs mijn hele lichaam. Haren nat, pyjama nat, kussen nat, lakens nat. Het gaat gepaard met een rood hoofd en paniek, angst. Dit gebeurt ook overdag en dan heb ik er constante angsttrilling bij. Het zweten is dan wel minder. Krijg bij alle hitteaanvallen steeds stressgevoel en spanning in mijn armen en benen die ik niet los kan laten, wat ik ook probeer.

Wat kun je zelf doen?

Hoewel je er je opvliegers niet mee zult kunnen uitbannen, zijn er een aantal maatregelen die je zou kunnen proberen om de hinder van een opvlieger enigszins te beperken.
Stress zorgt bijna altijd voor een toename van overgangsklachten, dus meestal ook van opvliegers.
Waar mogelijk stress vermijden is misschien wel het belangrijkste in het omgaan met je overgang.
Draag bijvoorbeeld kleding in laagjes, bij voorkeur katoen. Dit absorbeert transpiratievocht beter, waardoor het minder plakkerig voelen kan..
Vaak geven vrouwen aan dat een glas ijskoud water zo gauw ze de opvlieger voelen opkomen, voorkomt dat een opvlieger al te heftig is.
Ook bepaalde levensmiddelen zouden opvliegers versterken. Vaak worden genoemd: koffie, thee, alcohol en kruidig voedsel.
Probeer warme ruimtes zoveel mogelijk te vermijden. Maak je slaapkamertemperatuur lager als je last hebt van nachtelijke opvliegers; gebruik ook geen synthetisch dekbed.
Bij de één nemen de opvliegers af bij lichamelijke inspanning, bij anderen nemen ze toe.
Als je merkt dat je opvliegers toenemen in bepaalde omstandigheden, kun je daar rekening mee houden.