home

Vrouw en Overgang
- opvliegers, opvliegingen, vapeurs-

jaargang 3 - nieuwsbrief nr. 6 - juni 2004

Opvliegingen
Opvliegingen ontstaan meestal voor en tijdens de overgangsjaren van de vrouw. 
Een opvlieger is een plotseling opkomend gevoel van hitte, vaak samengaand met transpireren en/of versnelde hartslag, misselijkheid, tintelingen, zware en vermoeide ledenmaten. Het gelaat, de nek en de voorkant van de romp kleuren meestal rood aan. 
Het duurt meestal kort, 1-3 minuten maar kan per persoon zéér verschillen.
Ook het aantal opvliegers op een dag/nacht kan per vrouw heel erg verschillend zijn.
Er zijn vrouwen die ze nooit krijgen, maar voor 80% van de vrouwen geldt dat ze een jaar na de laatste menstruatie last hebben van opvliegingen.
Opvliegingen komen voor in allerlei soorten en maten. Ieder ervaart ze weer anders.  
Ook cultureel gezien worden overgang en opvliegers heel verschillend ervaren. In onze westerse cultuur zijn overgangsverschijnselen veel minder geaccepteerd dan in veel andere culturele en etnische groepen.

Hoe ontstaan opvliegers?
Hoe opvliegingen ontstaan is eigenlijk nog steeds niet zo goed bekend.
Men veronderstelt dat de afname van het vrouwelijke geslachtshormoon, oestrogeen, invloed heeft op het warmtecentrum in de hersenen. 
Dit centrum zou werken als een soort thermostaat en een signaal afgeven alsof het lichaam te warm zou zijn. In het lichaam zouden diverse processen een rol spelen om de temperatuur naar beneden te krijgen. Door het openzetten van de huidvaten neemt de doorbloeding van de huid toe, de huid wordt rood, en zo kan er meer warmte afgegeven worden. Door deze warmte afgifte daalt de temperatuur van het lichaam weer zodat na een opvlieger iemand zich koud en rillerig kan voelen.
Hoewel het ontstaan een natuurlijk proces is –eigenlijk doet het lichaam niks verkeerd– is de mate waarin het proces optreedt buiten proportie. 
Dat maakt opvliegingen nu juist zo vervelend.
Medisch gezien zijn opvliegingen ongevaarlijk, en hoeven  niet behandeld te worden met medicijnen. 

Wat kun je zelf doen?
Er zijn een aantal maatregelen die je zou kunnen proberen om de hinder van een opvlieger enigszins te beperken.
Draag bijvoorbeeld kleding in laagjes, bij voorkeur van katoen, dit absorbeert het transpiratievocht beter.
Ook bepaalde levensmiddelen kunnen opvliegers opwekken of versterken. Vaak worden genoemd: koffie, thee, alcohol en kruidig voedsel.
Probeer warme ruimtes zoveel mogelijk te vermijden. Maak je slaapkamertemperatuur lager als je last hebt van nachtelijke opvliegers; gebruik ook geen synthetisch dekbed.
Bij de één nemen de opvliegers af bij lichamelijke inspanning, bij anderen nemen ze toe.
Vrouwen vertellen: 

Cynthia: Als ik 's avonds in bed na een half uurtje televisie kijken me op mijn zij draai om te gaan slapen krijg ik na een paar minuten steevast een opvlieger. Dit is niet iets van de laatste tijd maar duurt al maanden! 

Elze: Opvliegers heb ik helemaal niet. Wel 's nachts  zweet aanvallen.  Ik heb juist elke 2 weken koude aanvallen, soms zo extreem dat ik met pyama, sokken en een vest in bed lig (waterbed altijd warm)Het duurt dan wel 2 uur voordat ik weer wat warm ben. Op die dagen ben ik ook heel labiel, huil om niks en ben grieperig, misselijk en moe. 

Adrie: Ik heb al zeker 6 jaar last van  zweetaanvallen en vapeurs. Mijn haar is dan kletsnat, alsof ik onder de douche vandaan kom. Op mijn werk heb ik zelfs een handdoek liggen. Ik zeg altijd maar dat ik in de overgang ben, hoewel dat volgens de huisarts niet zo is.
Ik word dit jaar 50. 
Dat zweten is heel vervelend, vooral in mijn werk, omdat ik op mijn werk vaak gesprekken voeren met mensen. 

Karlijn: Door het warme weer lijken mijn opvliegers nu wel hittebranders of koortsaanvallen. Het lijkt wel of ik een neiging heb tot appelflauwte en daarna komen er koude rillingen?? Ook meer nachtzweten, waardoor ik slecht inslaap en doorslaap. Ik kan de warmte buiten (ook schaduw) echt niet meer verdragen. Ik ben de uitputting nabij!!! 

Tonnie: Als ik opvliegers heb, geeft dat een heel onrustig, warm gevoel, mijn hart gaat sneller kloppen en ik heb last van een prikkende hoofdhuid. Vaak ook voel ik tintelingen over mijn hele lichaam, die dan zo sterk aanwezig zijn dat ze haast pijn doen. 

Marja: Sinds ik onregelmatig menstrueer weet ik vaak toch wanneer er weer een menstruatie aankomt. Kort daarvoor houden mijn opvliegers dan meestal ineens op en ze blijven dan weg tot 3e of 4e dag van de menstruatie. Daarna begint het feest weer. Behalve dat de opvliegers 'heet!' zijn ben ik bij een opvlieger ook vaak misselijk en worden mijn ledematen loodzwaar.

De Overgang 

Deze maand het verhaal van Marieke. Marieke is 58 jaar, heeft 2 kinderen en 5 kleinkinderen. Binnenkort is ze 38 jaar getrouwd.

Voor mij begon de overgang toen ik 42 jaar was. Omdat ik veel last had van vleesbomen en daardoor heftige en pijnlijke menstruaties had, werd in dat jaar mijn baarmoeder verwijderd. Ik knapte daar redelijk goed van op. 
In hetzelfde jaar ontdekte ik voor de tweede keer een knobbeltje in mijn borst, en ik moest opnieuw geopereerd  worden. Gelukkig was het goedaardig. In de jaren daarna kreeg ik steeds meer overgangsverschijnselen. Opvliegers had ik wel niet, maar ik kreeg wel pijn in mijn lichaam. 
Wat ik ook voelde was dat er veel onverwerkte stukken uit mijn jeugd omhoog kwamen. Vooral het vele misbruik en de mishandeling die ik vroeger had meegemaakt. 

Rond mijn 50e kreeg ik steeds meer hinder van lichamelijke overgangsverschijnselen.  Daarvoor ben ik toen hormonen gaan gebruiken. Dat heb ik zes jaar gedaan. Ondanks een wekelijkse migraineaanval voelde ik me redelijk goed bij de hormoontherapie.
Toen er meer bekend werd gemaakt over de risico’s van hormoongebruik, heb ik mijn huisarts gevraagd of het met mijn geschiedenis toch niet beter was om te stoppen. Hij was dat met me eens en mede op zijn advies, ben ik toen gestopt.
Ik had nog nooit opvliegers gehad, maar het leek wel of ze van al die jaren alsnog over me heen kwamen samen met al die andere overgangsverschijnselen. Ik voelde me zó onmachtig en vond het eigenlijk ook maar oneerlijk dat ik daar na al die tijd, op mijn 57e alsnog doorheen moest gaan. 
Aan sociale contacten had ik geen enkele behoefte meer. Ik werd kortaf tegen mijn omgeving en zag er tegenop om mensen te ontmoeten. Als ik iemand aan zag komen verstopte ik me het liefst ver weg in een hoekje. Ik had gewoon geen zin meer om geleefd te worden.
Ik wil er nu ook niets meer voor gebruiken. De rest van de overgang wil ik mijn eigen natuur haar gang laten gaan.
Het meeste last heb ik nu van hartkloppingen en van de opvliegers. Overdag kan ik er best mee omgaan, maar de nachten zijn voor mij vreselijk. Daarnaast heb ik ook nog artrose in mijn schouders en heupen, en huidkanker in mijn gezicht die nu gelukkig stilstaat.
Gelukkig ben ik nu wel verlost van de migraine. Dat was achteraf gezien een bijwerking van de hormoontherapie.
Ik hoop heel erg dat voor mij binnenkort het eind van de overgang in zicht komt, zodat ik weer eens kan genieten en al het gebeurde achter me kan laten. Daar kijk ik erg naar uit!
Marieke



gedichtje van Liesbeth

 

Ik loop er niet mee te koop,
soms gaat het met me op de loop.
Het maakt me onzeker en bang,
komt het door de overgang?
alles waar ik vroeger niet over piekeren moest,
durf ik nu niet, dat maakt me woest.
Maar er komt een tijd,
dan ben ik die gevoelens hoop ik kwijt.
Ik hou vol, en blijf met beide benen staan,
Ik weet zeker ik kan het aan.

Wil je de nieuwsbrief voortaan automatisch op je emailadres ontvangen klik dan Aanmelden om je aan te melden
Eerdere nieuwsbrieven vind je terug in het Nieuwsarchief>