home

Vrouw en Overgang  

jaargang 2 - nieuwsbrief nr. 12 -  januari 2003


Depressief of in de overgang?

Veel vrouwen in de overgang zullen herkennen dat veranderlijke stemmingen, futloosheid, moeheid, slecht slapen en depressieve gevoelens klachten zijn die zij ervaren. Bij de huisarts krijgen zij vaak de diagnose depressie.
Gezondheidsexperts, artsen, de medische journalistiek, schrijvers en onderzoekers beschouwen die klachten als een verschijnsel dat niet bij de overgang zou horen. De depressie waar vrouwen in die periode last van hebben, zou vooral te maken hebben met omstandigheden; kinderen die het huis verlaten, het lege nest syndroom, bejaarde of zieke ouders, veranderingen in de relatie en zelfs pensionering van de echtgenoot wordt wel genoemd.

Uit de vele post die wij ontvangen en uit gesprekken die we dagelijks voeren met vrouwen in de overgang komt echter een heel ander beeld naar voren. Vrouwen die het stempel 'depressief’ hebben gekregen, zeggen zich daar erg onbehaaglijk bij te voelen, en beklagen zich in een hokje gezet te worden dat niet bij ze past.

 
“Ik weiger te geloven dat ik depressief ben, volgens mij komt het door de overgang”
“Waarom zou ik nou depressief zijn omdat mijn kinderen de deur uit zijn? Daar ben ik veel te nuchter voor en ik heb wel voor hetere vuren gestaan.”
"Ik had er nooit aan gedacht dat ik depressief was, het lijkt ook veel meer of   ik word overgenomen door 'iets'.

Dikwijls belanden deze vrouwen toch  in een behandelingscircuit met antidepressiva en/of allerlei therapieën. Therapieën die er op gericht zijn iemand weer zo snel mogelijk terug te krijgen in het arbeidsproces. Er wordt ze aangeraden onder de mensen te blijven of afleiding te zoeken en zich daarbij zoveel mogelijk te houden aan een vastomlijnd dagelijks patroon.


Juist in de overgang blijkt dat voor veel vrouwen een onmogelijke opgave. Het onbegrip groeit, zowel bij de vrouw zelf als in haar omgeving, die maar niet begrijpt wat er met 'haar' aan de hand is. De 'depressie' waar deze vrouwen aan zouden lijden, lijkt door hen heel anders te worden ervaren dan door andere leeftijdscategorieën. 

Merel verwoordt dit verschil als volgt:

"Ik herkende mezelf niet in de term depressie. Adviezen en voorschriften van mijn huisarts en therapeut bleken voor mij niet uitvoerbaar. Ze kostten me enorm veel kracht en ik werd er niet beter van. Keer op keer mislukten mij pogingen een vaste dagindeling op te bouwen, me onder de mensen te begeven of mezelf afleiding te bezorgen zoals me dat door iedereen werd aangeraden. En tegelijkertijd voelde ik me behandeld als een kleuter die nog te dom was voor het leven.
In die tijd kwam ik op de website "Vrouw en Overgang" terecht en ben gaan lezen en praten over de overgang, over hormonen en over de invloed daarvan op lichaam en geest. Eindelijk begon het plaatje te kloppen. Ik besefte dat ik bezig was toe te groeien naar een nieuwe fase in mijn leven en dat de vermoeidheid, de somberheid en de onmacht een gevolg waren van de onbalans tussen de verschillende hormonen in mijn lijf. 
Die informatie en gesprekken hebben me enorm opgelucht en geholpen. Voortaan luister ik meer naar mijn eigen gevoel, dat mij vertelt wat ik nodig heb. Dat waren heel andere dingen  dan die me steeds waren voorgehouden. 'Láát me maar....', zei mijn gevoel. Ik had vooral behoefte aan tijd, ruimte en vertrouwen.
Ik voelde dat ik nooit meer in het oude patroon zou passen. Behalve dat, mocht ik nu eindelijk van mezelf ook  uitrusten van al die jaren dat mijn energie was opgeslokt door verantwoordelijkheden van werk, kinderen, huishouden en sociale contacten. 
Gelukkig! Ik hàd geen ziekte, depressie of stoornis en ik was ook niet te lui of te idealistisch."

Merel

 

Ontspanningsoefening

Over ontspanningsoefeningen is al veel gezegd en geschreven. Hier een oefening waarbij het accent niet ligt op ontspannen, maar veel meer op het opsporen en volgen van de aanwezige spanning in het lichaam. Men moet eerst de spanning ervaren om  te kunnen ontspannen. 

Spanningen volgen: 

  • Zorg dat u gemakkelijk zit met beide voeten op de grond. Probeer niet te ontspannen, maar laat de aandacht dwalen door het lichaam. Begin bijvoorbeeld bij uw voeten en ga zo omhoog. Steeds wanneer de aandacht afgeleid raakt door iets uit de omgeving of door gedachten, brengt u de aandacht terug bij het waarnemen van het lichaam.
  • Neem de tijd om te voelen wat u opvalt in het lichaam, welke signalen de aandacht trekken Denk er niet over na, verklaar het niet, maar voel zo precies mogelijk wat het is. Het kan prettig of onprettig zijn, sterk of zwak, beweeglijk of stil, enz. 
  • Laat het dan voor wat het is en ga met je aandacht naar een volgende plek in je lichaam, wat valt nu op? Neem dat weer goed waar en laat het dan weer los. 
  • Ga hier zo mee door. Ervaar je ademhaling en het gebied waar je gevoelens zitten.
  • Besef dat spanningen in het lichaam een zekere energie hebben, een kracht en een richting, uw lichaam zit vol beweging en actie. Voel de richting en volg deze met je aandacht, blijf bij elk gevoel totdat duidelijk is wat het doet, welke dynamiek het heeft 
    Laat de spanningen hun gang gaan, volg ze, en probeer niet ze weg te krijgen. Laat ze zijn wat ze zijn >> tekenen van een levend lichaam.
  • Adem gewoon door en stel u zelf eens de vraag `hoe is het met mij?' 
    Laat ten slotte eens alle indrukken tegelijk binnen komen. Hoe is het met het lichaam in zijn geheel? Met de dingen die eerst zo sterk de aandacht trokken? 
    Stop ermee, richt de aandacht op de omgeving, rek en strek wat, adem dieper, gaap eens en beweeg het lichaam wat. Hoe is het met u? 
Van crisis naar kans

In het magazine van www counselling nl schrijft Karien Goudswaard een artikel over de menopauze. Ze legt niet alleen uit wat menopauze is, maar vertelt ook hoe de maatschappij het de vrouw moeilijk maakt deze periode in haar leven op haar eigen manier te beleven. Ze roept vrouwen op méér aandacht te geven aan zichzelf, zowel in lichamelijk als in geestelijk/emotioneel opzicht.

"Aandacht voor jezelf is de beste remedie, juist tijdens de overgang. Het helpt echt niet om te proberen onaangename gevoelens weg te duwen. Je kunt ze vlugger en gemakkelijker kwijtraken door er even bij stil te staan: wat is er met me aan de hand? wat wil ik eigenlijk ? Heel vaak geven deze reacties aan dat je afstand wilt nemen van alle eisen die er op dat moment vanuit de omgeving aan je worden gesteld."

Net als andere ingrijpende gebeurtenissen kan de overgang je aanzetten om jezelf verder te ontplooien, schrijft zei. Wat als een crisisperiode wordt beschouwd, is dan tegelijkertijd een kans.

Een uitgebreidere versie van het artikel kun je lezen in de bijlage


Psychische klachten en hormonen

Jac Zitman schrijft columns over lichamelijke en geestelijke klachten vanuit de praktijk. Hij kreeg landelijke bekendheid door zijn opzienbarende resultaten in de behandeling van allerlei lichamelijke en psychische klachten. 
Psychische klachten gaan vaak gepaard met een lichamelijke onbalans.

Vooral vrouwen kunnen veel last hiervan hebben tijdens de onbalans van de overgang. De gevolgen hiervan zijn een scala aan klachten waarvoor de reguliere artsen vaak teveel en té zware medicijnen voorschrijven die elk doel missen. Een veranderend hormoonstelsel tijdens de overgang kan leiden tot klachten met paniekaanvallen en depressieve gevoelens.

Wil je de nieuwsbrief voortaan automatisch op je emailadres ontvangen klik dan hier om je aan te melden voor een abonnement.
Eerdere nieuwsbrieven vind je in het nieuwsarchief